Dinamik Aralık Nedir?

Özellikle profesyonel fotoğraf makineleri için önemli bir kriter olarak konuşulsa da (çok önemli zaten) aslında dinamik aralık terimi ses mühendisliği için de çok kullanılan bir terimdir. Esasında dinamik aralık bir ışık ve ses terimidir.

Dinamik aralık; teknik anlamda en yüksek sinyal değeri ile en düşük sinyal değeri arasındaki logaritmik orandır. DR, DNR ve DYR gibi kısaltmalarla gösterilir. Pek açıklayacı olmadı değil mi? Devam edelim…

Nasıl Yani?

Şöyle; dinamik aralık hesaplanırken fotoğraf ve videoda (ışıkta) sinyal olarak bit ve stop değerleri; seste ise desibel değerleri baz alınır.

Gelelim Fotoğrafçılıktaki Dinamik Aralığa

Yeteri kadar teknik bilgi aldığımızı düşünüyorum, işin mühendislik kısımlarını bir tarafa bırakalım ve özellikle fotoğrafçılık açısından dinamik aralığı inceleyelim.

Fotoğrafçılıkta dinamik aralık; kamera sensörünün veya filminin, aynı karede saklayabildiği kontrast ışık verileridir. Eğer fotoğrafçılığa yeni başlayan biriyseniz muhtemelen yine bir şey anlamamış olabilirsiniz, yazının diğer kısmında daha basit örneklere doğru ilerleyeceğiz.

Dinamik Aralığa Örnek

Fotoğrafta dinamik aralığa sık verilen bir örnek ile devam edelim.

Güneşli bir yaz gününde, öğlen saatlerinde şehirden uzakta doğa ile iç içe bir yürüyüş parkurundasınız ve yürürken karşınıza devasa bir mağara çıktı. Mağara, gökyüzü ve etraftaki ağaçlar harika bir kompozisyon oluşturdu. Fotoğraf makinenizi aldınız ve gökyüzü ile birlikte mağara girişini fotoğraflamak istediniz, muhtemelen aşağıdaki durumları yaşayacaksınız:

a- Gökyüzü ve mağarayı yarı yarıya kadraja aldığınızda mağara girişi karanlık/gölgeli çıkacıktır.

b- Kamerayı gökyüzüne doğru yükselttiğinizde mağara girişi daha da karanlık/gölgeli çıkacaktır.

c- Kamerayı aşağı doğru indirip, gökyüzünü çok az, mağara girişini ise fazla kadraja aldığınızda ise mağara girişi önceki durumlara göre daha aydınlık ve net çıkacak fakat gökyüzü ve diğer aydınlık yerlerde ise aşırı aydınlanma olacaktır.

Oysa gözünüzle gördüğünüz o harika kompozisyonda hem gökyüzünün maviliği, hem mağaranın girişi gayet net ve aydınlık görünebiliyordu. İşte bunun sebebi insan gözünün dinamik aralığının oldukça yüksek olması, kameranızın ise o kadar dinamik aralığa sahip olamaması.

Gözümüz, yüksek ışık farklılıkları arasında detaylı ve aydınlık bir görüntü sunabilir bize fakat kameralar insan gözü kadar dinamik aralığa sahip olmadığından yüksek ışık farklarının bir arada olduğu ortamlarda insan gözü kadar detaylı ve aydınlık görüntü veremeyebiliyor.

Fotoğrafçıların RAW formatında fotoğraf çekmelerinin bir sebebi de bu durumdur. Çünkü fotoğraflarınızı dinamik aralığı iyi bir kamera ile RAW formatında çekerseniz, daha fazla ışık ve kontrast, gölge ve aydınlık kısımların verisini saklayacağından, daha sonra Photoshop, Lightroom, Affinity Photo gibi imaj işleme uygulamalarını kullanarak RAW dosyasında saklı verileri kullanabilir, karanlık çıkan kısımları aydınlatabilir, aydınlık kısımlardan ise ışığı düşürebilirsiniz. Böylece dinamik aralığı yüksek bir fotoğraf elde edebilirsiniz.

  • Before-RAW formatlı bir fotoğraf ve işlendikten sonraki hali
    After-RAW formatlı bir fotoğraf ve işlendikten sonraki hali
    RAW Hali RAW formatlı bir fotoğraf ve işlendikten sonraki hali İşlenmiş JPEG

Fotoğraf çekerken yapacağınız pozlama ayarları dinamik aralığı etkileyecektir. Başka yazılarda (HDR) yüksek dinamik aralıktan da bahsedeceğiz.

 

 

İlginizi Çekebilir